homeहोम infoपरिचय volunteer_activismस्वयंसेवक temple_buddhistमिशन mailसंपर्क
descriptionअवलोकन scheduleदैनिक 5-10 मिनट सेवा alt_routeसेवा यात्रा badgeसत्यापन (KYC) military_techसेवा सोपान databaseसेवा अंक तालिका workspace_premiumविशिष्ट पदक syncसेवा चक्र verifiedसफलता मापदंड
॥ सेवा परमो धर्मः ॥ ॥ कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन ॥

केवल स्वयंसेवकों के लिए
प्रबंधन एवं सेवा-पदोन्नति प्रणाली

पवित्र तीर्थों, देवालयों एवं सनातन सेवा नेटवर्क हेतु आधिकारिक कार्यात्मक एवं तकनीकी विनिर्देश। यह व्यवस्था किसी व्यावसायिक लाभ के लिए नहीं, बल्कि स्वयं के आत्म-कल्याण और अपने आराध्य देव के मंदिर के उत्थान के लिए स्वयंसेवकों द्वारा संचालित एक पावन धर्म-सेवा है।

volunteer_activism निःस्वार्थ सेवा संकल्प • कोई व्यावसायिक लाभ नहीं

“यह सेवा आपके अपने आत्म-कल्याण और मंदिर के लिए है — किसी लाभ या मुनाफे के लिए नहीं”

सनातन डिजिटल मिशन में स्वयंसेवक बनना कोई व्यावसायिक अनुबंध या रोजगार नहीं, बल्कि अपने आराध्य और मंदिर के प्रति एक पावन समर्पण है। आपको प्रतिदिन केवल 5 से 10 मिनट का समय देना है। इतने अल्प समय में आप अपने स्थानीय मंदिर के कपाट व दर्शन समय, आरती के नियम, कतार में प्रतीक्षा समय, भीड़ की ताजा स्थिति और श्रद्धालुओं के लिए उपयोगी दिशानिर्देश अपडेट कर सकते हैं। आपका यह छोटा सा निस्वार्थ प्रयास लाखों तीर्थयात्रियों को भटकाव से बचाएगा और हमारे देवालयों की डिजिटल उपस्थिति को जीवंत रखेगा।
schedule
प्रतिदिन केवल 5–10 मिनट
नित्य दिनचर्या में से कुछ क्षण का पावन योगदान
favorite
100% निःस्वार्थ सेवा भाव
कोई व्यावसायिक लाभ या शुल्क नहीं, विशुद्ध पुण्य अर्जन
temple_hindu
अपने मंदिर का संरक्षण
अपने इष्टदेव के धाम की प्रामाणिक जानकारी का दायित्व

स्वयंसेवक की पावन सेवा यात्रा

मंदिर चयन से लेकर प्रामाणिक सेवा व परिचालन नेतृत्व तक का संपूर्ण प्रवाह
timelineचरणबद्ध सेवा मार्ग

प्रत्येक स्वयंसेवक किसी एक विशिष्ट मंदिर या तीर्थ के प्रति अपनी अगाध श्रद्धा के साथ जुड़ता है। यह यात्रा आपसी विश्वास स्थापित करती है, नित्य 5-10 मिनट की सेवा से संचित सेवा अंकों के आधार पर प्रगति प्रदान करती है, और मंदिर-विशिष्ट पहुंच नियंत्रण द्वारा अनुशासन सुनिश्चित करती है।

1
temple_hindu मंदिर खोजें
स्वयंसेवक मंच पर अपने संबंधित तीर्थ, देवालय या इष्टदेव के मंदिर का चयन करते हैं।
2
edit_note आवेदन व सत्यापन
पासपोर्ट फोटो, आधार कार्ड (आगे-पीछे), विशेष सेवा कौशल एवं साप्ताहिक उपलब्धता विवरण प्रस्तुत करें।
3
admin_panel_settings प्रशासक समीक्षा
मंदिर प्रशासक पहचान की प्रामाणिकता की जांच कर सेवा के लिए स्तर 1 भूमिका स्वीकृत करते हैं।
4
volunteer_activism नित्य 5-10 मिनट सेवा
दैनिक केवल 5-10 मिनट देकर दर्शन समय, आरती, कतार की स्थिति, भीड़ और दिशानिर्देश अपडेट करें।
5
stars सेवा अंक अर्जन
प्रत्येक मान्य सेवा कर्म स्वतः बहीखाते (VolunteerContribution) में दर्ज होकर अंक जोड़ता है।
6
workspace_premium विशिष्ट पदक
उत्कृष्ट सेवा से विशिष्ट पदक (जैसे छायाकार, भीड़ प्रहरी, तथ्य-सत्यापक) प्राप्त करें।
7
trending_up पदोन्नति व विस्तार
संचित अंकों के आधार पर स्तर 2 से स्तर 5 तक पदोन्नति पाकर व्यापक सेवा अधिकार प्राप्त करें।

मंदिर-विशिष्ट आवेदन एवं सत्यापन (KYC)

PlaceVolunteerRequest इकाई, पहचान अखंडता एवं मंदिर पहुंच नियंत्रण
lock_personमंदिर-पृथक्करण नियम

fingerprintकेवाईसी (KYC) आवश्यकताएं एवं नियम

एक स्वयंसेवक एक समय में केवल एक विशिष्ट मंदिर के लिए ही आवेदन कर सकता है। प्रणाली प्रत्येक उपयोगकर्ता व मंदिर युग्म के लिए केवल एक सक्रिय आवेदन की अनुमति देती है।

  • badge
    पासपोर्ट आकार का चित्र: डिजिटल स्वयंसेवक परिचय पत्र (Digital ID Card) निर्माण हेतु उच्च गुणवत्ता का चित्र।
  • credit_card
    आधार कार्ड (आगे व पीछे): सत्यापन हेतु दोनों तरफ का एन्क्रिप्टेड पहचान प्रमाण पत्र।
  • psychology
    विशिष्ट सेवा कौशल: भीड़ प्रबंधन, प्राथमिक चिकित्सा, फोटोग्राफी, संस्कृत पठन या तीर्थ मार्गदर्शन।
  • event_available
    उपलब्धता एवं समय: दैनिक 5-10 मिनट का समय, प्रातः/सांध्य आरती पारी, या विशेष पर्व सेवा।

assignment_turned_inआवेदन चक्र एवं पहुंच नियंत्रण

प्रत्येक आवेदन ऑडिट किए गए चरणों से गुजरता है। प्रशासक की स्वीकृति के पश्चात PlaceAccessControl उस स्वयंसेवक को उस मंदिर के लिए सक्रिय करता है।

आवेदन की चार वैधानिक स्थितियां:
hourglass_topविचाराधीन (Pending) check_circleस्वीकृत (Approved) cancelअस्वीकृत (Rejected) blockनिरस्त (Cancelled)
PlaceAccessControl आवंटन: स्वीकृति के साथ ही स्तर 1 की भूमिका, मंदिर पहचान, समीक्षक की पहचान एवं समय मुहर (Timestamp) के साथ स्थायी अनुमति पत्र तैयार होता है।

पंच-स्तरीय सेवा सोपान पदानुक्रम

सेवा स्तर, दायित्व एवं स्वतः विस्तृत होते अनुमति अधिकार
military_techसंचित सेवा योग्यता

अनुमतियां संचयी रूप से बढ़ती हैं: प्रत्येक उच्च स्तर स्वतः अपने पिछले निचले स्तरों के सभी अधिकारों को समाहित करता है। परंतु स्तर 5 (प्रधान सेवक) को भी किसी भी प्रकार का वित्तीय या बैंक खाता संबंधी अधिकार नहीं दिया जाता ताकि मंदिर के धन का प्रबंधन पूर्णतः अलग व सुरक्षित रहे।

1

मार्गदर्शक (Margdarshak) — धरातल व तीर्थ मार्गदर्शक

Ground & Pilgrim Guide • नवागंतुक सेवक (Novice Sevak)
assignmentमुख्य दायित्व

तीर्थयात्रियों की धरातलीय सहायता, उपयोगी सुझाव, नियम, जूते-चप्पल व वस्त्र मर्यादा संबंधी सूचनाएं अपडेट करना।

2

सामयिक सेवक (Samayik Sevak) — दर्शन व आरती समय समन्वयक

Darshan & Timings Coordinator • सक्रिय सेवक (Active Sevak)
assignmentमुख्य दायित्व

स्तर 1 के कार्य + वास्तविक समय कतार प्रतीक्षा, दर्शन स्लॉट, आरती समय सारिणी संशोधन एवं तीर्थ दर्शनीय स्थल अपडेट।

3

प्रचार सेवक (Prachar Sevak) — मीडिया व संचार स्वयंसेवक

Media & Communications Volunteer • वरिष्ठ सेवक (Senior Sevak)
assignmentमुख्य दायित्व

स्तर 1–2 के कार्य + मंदिर चित्र दीर्घा (Gallery), भक्तिमय ऑडियो गाइड वाचन/अपलोड एवं डिजिटल लाइव दर्शन उपस्थिति।

4

व्यवस्था सेवक (Vyavastha Sevak) — रसद, सुविधा व परिवहन समन्वयक

Logistics & Facilities Coordinator • प्रवीण सेवक (Praveen Sevak)
assignmentमुख्य दायित्व

स्तर 1–3 के कार्य + तीर्थ सुविधाएं, परिवहन केंद्र, पार्किंग, शटल मार्ग, आपातकालीन संपर्क निर्देशिका, पौराणिक कथाएं व शास्त्र।

★

प्रधान सेवक (Pradhan Sevak) — मुख्य मार्गदर्शक व नेतृत्व

Senior Coordinator / Lead Volunteer • प्रधान सेवक
assignmentमुख्य दायित्व

स्तर 1–4 के कार्य + मूल मंदिर विवरण, स्थापत्य धरोहर, पवित्र कुंडों, घाटों एवं परिसर के उप-मंदिरों का सर्वोच्च परिचालन नेतृत्व।

security अति-महत्वपूर्ण सुरक्षा नियम: स्तर 5 (प्रधान सेवक) को भी किसी भी प्रकार का वित्तीय, बैंक खाता, दान राशि या भुगतान संबंधी अधिकार पूर्णतः वर्जित है।

प्रामाणिक सेवा अंक बहीखाता (14 सेवा कर्म)

एकीकृत 14-कर्म सेवा अंक तालिका (VolunteerContribution Ledger)
verifiedप्रामाणिक तालिका

VolunteerContribution बहीखाते में प्रत्येक सेवा कर्म स्वयंसेवक पहचान, मंदिर पहचान, कर्म प्रकार, अर्जित अंक, संदर्भ यूआरआई (URI), टिप्पणी एवं समय मुहर के साथ स्थायी रूप से अंकित होता है।

सेवा कर्म का नाम अर्जित सेवा अंक विशिष्ट योगदान एवं विवरण श्रेणी
चित्र / फोटो अपलोड +15 अंक मंदिर गैलरी हेतु पावन एवं उच्च-गुणवत्ता चित्र मीडिया
वीडियो / लाइव दर्शन लिंक +15 अंक पवित्र वीडियो या आधिकारिक दर्शन प्रसारण लिंक मीडिया
ऑडियो मार्गदर्शिका (Audio Guide) +20 अंक मंदिर इतिहास व महिमा का ऑडियो वाचन व विवरण मीडिया
भीड़ व कतार स्थिति +10 अंक वास्तविक समय भीड़, प्रतीक्षा समय व कतार स्थिति तीर्थ परिचालन
आकस्मिक भीड़ / कपाट सूचना +10 अंक अत्यधिक भीड़, मार्ग परिवर्तन या आकस्मिक कपाट बंद की सूचना तीर्थ परिचालन
दर्शन व आरती समय अद्यतन +15 अंक दर्शन, भोग, आरती एवं कपाट खुलने/बंद होने का समय दर्शन
तीर्थयात्री उपयोगी सुझाव +10 अंक जूते-चप्पल, लॉकर, वरिष्ठ जन सहायता व सुगम दर्शन निर्देश मार्गदर्शन
पारंपरिक वस्त्र मर्यादा +10 अंक पारंपरिक सनातन परिधान एवं मंदिर मर्यादा नियम मार्गदर्शन
उप-स्थान / कुंड / घाट जोड़ना +50 अंक परिसर का नया उप-मंदिर, पवित्र कुंड, घाट या परिक्रमा स्थल स्थापत्य
परिवहन व पार्किंग केंद्र +20 अंक पार्किंग स्थल, बस स्टैंड, ऑटो, ई-रिक्शा या शटल सेवा विवरण रसद
स्थापत्य व निर्माण कला +15 अंक शिखर शैली, शिला नक्काशी, गर्भगृह निर्माण व इतिहास धरोहर
पौराणिक कथा व शास्त्र संदर्भ +15 अंक स्थल पुराण, महिमा, लोकगाथाएं एवं प्रामाणिक ग्रंथ संदर्भ धरोहर
सामुदायिक तथ्य-जांच +10 अंक भक्तों द्वारा भेजे गए विवरणों (PlaceDraft) की प्रामाणिकता जांच गुणवत्ता
प्रामाणिक तीर्थ समीक्षा +10 अंक सत्यापित तीर्थ अनुभव, रेटिंग एवं श्रद्धालुओं हेतु समीक्षा समुदाय

विशिष्ट सेवा पदक (Specialist Badges)

विशेष सेवा क्षेत्रों में असाधारण योगदान हेतु प्रदान किए जाने वाले सम्मान
military_techअद्वितीय पदक

विशिष्ट पदक संख्यात्मक स्तरों से स्वतंत्र होते हैं। उदाहरण के लिए, स्तर 2 का स्वयंसेवक भी 'छायाकार' पदक धारण कर सकता है। प्रत्येक पदक स्वयंसेवक व पदक युग्म के आधार पर विशिष्ट होता है और VolunteerBadgeAward में दर्ज होता है।

stars
एसडीएम सदस्य पदक (SDM Badge)
सनातन डिजिटल मिशन से जुड़ने व स्वयंसेवक पंजीकरण संपन्न करने पर स्वतः प्राप्त
आधिकारिक मिशन पदक
schedule
नित्य सेवा साधक (Nitya Seva)
नित्य 5-10 मिनट देकर लगातार 7 दिन मंदिर विवरण अद्यतनीकरण
नित्य सेवा संकल्प
light_mode
आरती व दर्शन सारथी
15+ आरती, भोग एवं दर्शन समय सारिणी की प्रामाणिक प्रविष्टि
समय पालक
auto_stories
धरोहर व शास्त्र संरक्षक
10+ मंदिर स्थापत्य इतिहास, शिला नक्काशी व पौराणिक संदर्भ संकलन
संस्कृति रक्षक
wb_incandescent
डिजिटल दीप प्रज्ज्वलक
किसी नए स्थानीय या ग्रामीण मंदिर का प्रथम डिजिटल विवरण दर्ज करना
प्रथम अन्वेषक
volunteer_activism
तीर्थ सहायता रत्न
100+ श्रद्धालुओं हेतु उपयोगी सुझाव, वस्त्र मर्यादा व सुगम दर्शन निर्देश
भक्त वत्सल
camera_enhance
छायाकार (Photographer)
50+ सत्यापित मंदिर चित्र अपलोड
दृश्य उत्कृष्टता
groups_3
जीवंत भीड़ प्रहरी (Crowd Sentinel)
30+ वास्तविक समय भीड़ व कतार अपडेट
कतार रक्षक
explore
पथ-प्रदर्शक (Trailblazer)
10+ उप-स्थान या परिवहन केंद्र जोड़े
भौगोलिक अग्रदूत
menu_book
मार्गदर्शक महोदय (Guide)
25+ उपयोगी यात्री सुझाव व वस्त्र मर्यादा
तीर्थयात्री सहायक
verified
विश्वसनीय तथ्य-सत्यापक (Fact Checker)
20+ सामुदायिक प्रविष्टियों की सत्यता जांच
सत्यनिष्ठा रक्षक

सेवा चक्र एवं स्तरानुसार कार्यक्षेत्र

प्रतिक्रियाशील सेवा-पदोन्नति चक्र एवं स्तरवार कार्य परिधि
syncप्रवाह चक्र
touch_appस्वयंसेवक सेवा कर्म
arrow_forward
receipt_longबहीखाते में प्रविष्टि
arrow_forward
add_circleअंक जमा
arrow_forward
calculateकुल अंकों की गणना
arrow_forward
military_techस्तर पात्रता जांच
arrow_forward
upgradeपदोन्नति लागू / कतारबद्ध
arrow_forward
workspace_premiumपदक मूल्यांकन
arrow_forward
dashboardडैशबोर्ड अद्यतनीकरण

प्रत्येक स्तर के लिए निर्धारित कार्यक्षेत्र:

स्तर 1 कार्यक्षेत्र:
यात्री सुझाव, वस्त्र मर्यादा, सामान्य मंदिर शिष्टाचार, जूते-चप्पल व लॉकर दिशानिर्देश।
स्तर 2 कार्यक्षेत्र:
दर्शन समय, आरती सारिणी, कतार व भीड़ की स्थिति, स्थानीय दर्शनीय स्थल सूची।
स्तर 3 कार्यक्षेत्र:
उच्च-रिज़ॉल्यूशन चित्र दीर्घा, ऑडियो मार्गदर्शिका, डिजिटल उपस्थिति, लाइव दर्शन प्रसारण।
स्तर 4 कार्यक्षेत्र:
तीर्थ सुविधाएं, परिवहन केंद्र, पार्किंग, आपातकालीन संपर्क, स्थल पुराण व शास्त्र।
स्तर 5 कार्यक्षेत्र:
मूल मंदिर विवरण, स्थापत्य धरोहर, पवित्र कुंड, घाट, एवं अधीनस्थ उप-मंदिर।

सफलता एवं पारदर्शिता मापदंड

स्वयंसेवक व मंदिर प्रशासन दोनों के लिए पूर्ण पारदर्शिता सुनिश्चित करने वाले मानक
checklistसत्यापन तत्पर

personस्वयंसेवक पारदर्शिता मानक

  • check_circleस्वयंसेवक को अपने संबद्ध मंदिर और सक्रिय सेवा दायित्व की सदैव स्पष्ट जानकारी हो।
  • check_circleसक्रिय स्तर, दायित्व और अनुमतियां डैशबोर्ड पर एक दृष्टि में स्पष्ट दिखाई दें।
  • check_circleसंचित सेवा अंक एवं अगले स्तर हेतु आवश्यक अंक वास्तविक समय में पारदर्शी रहें।
  • check_circleविशिष्ट पदकों की प्रगति स्पष्ट और उत्साहवर्धक हो।
  • check_circleप्रशासक सत्यापन मोड सक्रिय होने पर कतारबद्ध पदोन्नति की स्थिति पारदर्शी रहे।
  • check_circleसमस्त ऐतिहासिक सेवा योगदान अपरिवर्तनीय बहीखाते में सत्यापन योग्य हो।

admin_panel_settingsमंदिर प्रशासन नियंत्रण मानक

  • check_circleप्रशासक के पास प्रत्येक आवेदक की सत्यापित पहचान व दोहरे केवाईसी दस्तावेज उपलब्ध हों।
  • check_circleआवेदक के कौशल और दैनिक 5-10 मिनट की उपलब्धता समीक्षा के समय स्पष्ट रूप से प्रदर्शित हो।
  • check_circleआवेदन की स्थितियां (विचाराधीन, स्वीकृत, अस्वीकृत) समय मुहर सहित ऑडिट योग्य हों।
  • check_circleप्रशासक किसी भी सक्रिय स्वयंसेवक की अधिकार श्रृंखला का निरीक्षण कर सकें।
  • check_circleमंदिर का संपूर्ण योगदान इतिहास व संदर्भ सामग्री ऑडिट हेतु उपलब्ध हो।
  • check_circleहस्तचालित अधिरोहण यह सुनिश्चित करे कि मंदिर के विशेष सुरक्षा नियम सदैव सुरक्षित रहें।
stars

बधाई! आप स्तर 2 (सामयिक सेवक) पर पदोन्नत हुए!

सामयिक सेवक — दर्शन व आरती समय समन्वयक

आपने 100 सेवा अंक का पावन मील का पत्थर पार किया! नए अधिकार स्वतः प्रभावी हुए।
notifications_active सेवा अंक जमा हुए!